Fatma Başkan’dan ruhsat ve itfaiye uyarısı “Ruhsat en son değil, en başta sorulmalı”

Fatma Başkan, eski yapı stoğu, itfaiye raporları ve ruhsatsız işletmeler konusunda vatandaşları uyardı: “Bir işyeri açmadan önce mutlaka belediyeye danışılmalı.”     İzmit Belediye Başkanı Fatma Kaplan Hürriyet, ruhsat, iskan ve itfaiye raporları konusunda kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla önemli açıklamalarda bulundu. İzmit’in yapı stokunun büyük ölçüde eski olduğuna dikkat çeken Hürriyet, son dönemde yaşanan yangın ve iş kazalarının ardından denetimlerin sıkılaştığını belirterek, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için sürecin en başında belediyeye başvurması gerektiğini vurguladı.     “İZMİT’İN YAPI STOĞU ESKİ, DENETİMLER SIKILAŞTI” “Ruhsat ve itfaiye raporu gibi konularda vatandaşlarımızı bilgilendirmek istiyoruz. İzmit’in yapı stoğu oldukça eski. Kentsel dönüşüm özellikle merkezde yeterince gerçekleşmedi. Bolu’da bir otelde çıkan yangında 78 kişinin hayatını kaybetmesi, Dilovası’nda kaçak bir imalathanede 6 kişinin yaşamını yitirmesi hepimiz için çok acı örnekler oldu. Keşke hiç yaşanmasaydı. Ancak bu olayların ardından tüm kurumlar aynı anda denetimleri sıkılaştırdı. Biz elbette rutin denetimlerimizi yapıyorduk ancak artık ekstra denetimler, yeni sorumluluklar ve daha sıkı uygulamalar söz konusu. Yılların alışkanlıklarını kırmak kolay olmuyor. İzmit’te birçok yapı eski yönetmeliklere göre iskan almış, ruhsatlandırılmış. Vatandaş bir işyeri ruhsatı gördüğünde, her türlü faaliyeti yapabileceğini sanıyor. Bu doğru değil.     “HER İŞYERİ HER FAALİYETE UYGUN DEĞİLDİR” Bir yerin işyeri olarak planlanmış olması, her türlü işletmenin açılabileceği anlamına gelmez. Ofis olarak planlanmış bir yer konaklamaya çevrilemez. Kafe olarak planlanan bir yer büyük bir fırına dönüştürülemez. Yazıhane olarak planlanan bir alan, bambaşka ihtiyaçları olan bir işletmeye dönüştürülemez. Mağduriyet yaşanmaması için vatandaşlarımızı önceden uyarmak istiyoruz.      “RUHSAT EN SON DEĞİL, EN BAŞTA SORULMALI” “Vatandaşlarımız bir dükkan tutuyor, kaparo ve hava parası ödüyor, tadilat yapıyor, sistem kuruyor. Ruhsat için en son belediyeye geliyor. O noktada görüyoruz ki; ne iskan açısından ne de itfaiye raporu açısından ruhsat vermek mümkün değil. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı kanunla belirlenmiş zorunluluklara bağlıdır. Bunların en önemlilerinden biri itfaiye raporudur. Ancak yalnızca itfaiye raporu almak da yeterli değildir. Yapısal, statik ve imara ilişkin şartlar da sağlanmalıdır.   “İZMİT BELEDİYESİNE YA DA BÜYÜKŞEHİR’E DANIŞIN” Bazen itfaiye raporu alınabiliyor ama yapısal eksiklikler nedeniyle ruhsat verilemiyor. Bu nedenle diyoruz ki: Bir işyeri açmadan, kiralamadan, tadilat yapmadan önce mutlaka bize ve Büyükşehir Belediyesine danışın. İtfaiyenin her iş kolu için ayrı standartları vardır. Bir ofisle bir restoranın ya da konaklama tesisinin itfaiye gereklilikleri tamamen farklıdır.   ÖRNEKLERLE YAŞANAN SORUNLAR Telefon satış yeri olarak açılan bir işletme daha sonra dönerciye çevrilmek isteniyor. Dönerci için baca gerekir. Baca için kat maliklerinin onayı, yapının statik uygunluğu gerekir. İtfaiyenin ‘olur’ demesi tek başına yeterli değildir. 2024 yılında itfaiye raporu için başvuru yapıp, iki yıl boyunca faaliyette bulunan işletmeler var. İki yıl sonra bize bildiriliyor: rapor yok, eksiklikler var. Kanun gereği süre vermemiz mümkün değil. Yönetmelik açık: Ruhsat alınmadan açılan işyerleri kapatılır. Yangın merdiveni, yangın sistemi gibi düzenlemeler aylar sürer. Ancak bir yangın çıktığında insanlar dakikalar içinde hayatını kaybedebiliyor. Bu nedenle süre veremeyiz. Kanun buna izin vermiyor.   “MÜHRÜ BİZ VURUYORUZ AMA SORUMLULUK TEK BAŞIMIZA DEĞİL” “İtfaiye, çevre müdürlükleri, bakanlıklar resen denetim yapıyor ve bize bildiriyor. Mühürleme işlemini biz yaptığımız için vatandaşla karşı karşıya gelen biz oluyoruz. İki yıl boyunca faaliyette olan bir işletmenin kapatılması, sanki belediye keyfi davranmış gibi algılanıyor. Oysa bu durum bizim tercihimiz değil, yasal zorunluluk. Bu nedenle şimdiden uyarıyoruz: Basında ‘ekmekle oynandı’, ‘haksız mühürleme yapıldı’ gibi algılar oluşturulmasın. Bu süreçler sadece belediyenin kontrolünde değildir.”   İŞ HANLARI VE TOPLU YAPILAR: EN BÜYÜK SORUN ALANI “Bayındırlık İş Hanı, Gakko İş Hanı, Koruma İş Hanı, Emek İş Hanı, Cebir, Vakıf İş Hanı gibi çok eski iş hanlarında ciddi sorunlar yaşanıyor. İtfaiye bu yapıları bütün olarak değerlendiriyor. Bina yönetimi başvurmadığı sürece içindeki tekil işletmelere ayrı ayrı itfaiye raporu verilemiyor. Örneğin Vakıf İş Hanı’ndaki çay ocağı. İtfaiye raporu bina yönetimi başvurmadığı için alınamıyor. Rapor olmayınca ruhsat da veremiyoruz. Mecburen mühürlemek zorunda kalıyoruz. Koruma İş Hanı’ndaki çay ocağı için dava açıldı, davayı kaybettiler. Emek İş Hanı’ndaki güzellik salonu da aynı nedenle mühürlendi ve tahliye edildi. Pırıldar, Şen, Erdem, Cebir, Gakko, Kervansaray, Çağlayan İş Merkezi gibi merkezdeki birçok iş merkezinde benzer durumlar var.   İSKANA AYKIRI TADİLATLAR VE BÖLÜNMÜŞ ALANLAR İskanı olan ancak sonradan projeye aykırı tadilat yapılan işletmeler var. Kolon kesmeler, taşıyıcı duvarların kaldırılması, izinsiz bölmeler ciddi risk oluşturuyor. Vakıf İş Hanı’nda tek bağımsız bölüm olarak iskan alınmış alanlar, izinsiz şekilde bölünerek farklı işletmelere kiralanıyor. Kiracılar bize gelip ruhsat istiyor. Ancak projede bu bölümler yok. Kapı numarası yok, bağımsız bölüm yok. Ruhsat vermemiz mümkün değil.   KENT SİMİT SARAYI ÖRNEĞİ Cedit Mahallesi’nde, İmam Hatip okulunun karşısındaki Kent Simit Sarayı örneği çok nettir. 60 metrekare olarak iskan alınmış alan, kaçak şekilde 200 metrekareyi aşacak şekilde büyütülmüş, asma kat eklenmiş, fırına dönüştürülmüştür. Oysa bu alanda fırın açılması mümkün değildir. İtfaiyeden rapor alınmış olsa bile, kaçak bir yapıya ruhsat verilemez. Burası imar kanununa, yapı kontrol esaslarına ve mühendislik kurallarına aykırıdır. Daha önce yıkım yapılmasına rağmen aynı kaçak yapı yeniden yapılmıştır. Bu bir kent suçudur.”   ÖZEL YAPI GEREKTİREN FAALİYETLER “Güncel yönetmeliklere göre: Düğün salonları, Fırınlar, Pansiyon ve konaklama tesisleri özel yapı niteliği taşır. İskan belgesinde bu faaliyetlerin açıkça yer alması gerekir. Bayındırlık İş Merkezi’nde ofislerin birleştirilerek pansiyona dönüştürülmesi buna örnektir. Orası ne otel ne pansiyon ruhsatı alabilecek durumdadır. Buna rağmen öğrenciler barındırılmaktadır. Bu kabul edilemez bir risktir. ‘Davet evi’ adı altında düğün salonu faaliyetleri yürütülmeye çalışılıyor. Davet evi diye bir NACE kodu yoktur. Böyle bir ruhsat verilemez.”   SON ÇAĞRI “Ruhsat denetimlerimizi sıklaştırdık. Bir yoklama ekibi kurduk. Ruhsatsız tüm işletmeler tek tek kontrol ediliyor. Bakanlıklar, CİMER ve diğer kurumlar sürekli bildirim yapıyor. Ruhsatı olmayan işletmelere çağrımızdır: Lütfen başvurunuzu yapın. Sonradan ‘uyarılmadık’ denmesin. Kimseyle düşmanlığımız yok. Amacımız bu kenti güvenli, yaşanabilir ve kurallı hale getirmek. Kanun ne diyorsa onu uygulamak zorundayız. Herkesin anlayışına sığınıyoruz.”